BERRIKI

Ikus-entzunezko jaialdiak lau sail, sei zinemagile gonbidatu, performancea eta zinema palestinarreko masterclass bat izango ditu





Zinema eta prozesu artistikoen "Los trabajos y las noches" jaialdiak VI. edizioa ospatuko du Logroñon 2025eko abenduaren 11tik 14ra. Bertan, "Sail Ofiziala", "Erdialdeko Amerikako fokua", "Errioxako begiradak" saila, "Proiekzio bereziak" eta lanbide- eta prestakuntza-jardueren agenda zabala biltzen dira.


Jaialdian Belén Funes, Guillermo Galoe, Gabriel Azorín, Jaume Claret, Pablo Garví, Iona E. Quesada eta Nhoa Carmona izango dira, eta beren filmekin batera aurkezpenak, solasaldiak, publikoarekiko topaketak eta hirira irekitako jarduera paraleloak izango dira. Rosa Fernandez Kultura zinegotziak eta Fernando Vílchez eta Patricia Andrés zuzendarikideek programazioa aurkeztu dute gaur.


Zinema-jaialdi honek Espainiako zinemaren estreinaldi berrienak hirira hurbiltzen ditu, proiekzioak zinemagileekin topaketekin, prestakuntza-jarduerekin eta sormen-prozesuei lotutako proposamen artistikoekin konbinatuz. Helburua da zinema nazionalaren sormen-une handi honetan dauden genero, begirada eta bilaketen aniztasuna ospatzea.


Aurtengo "Sail Ofizialak" Espainiako bederatzi film berri biltzen ditu, Cannes, Venezia edo Rotterdam bezalako nazioarteko zinemaldietan nabarmendutako filmak, bai eta Espainiako ikus-entzunezko hizkuntza berritzen ari diren egile berrien lehen lanak ere:

  • "Los tortuga", Belén Funes (Espainia, Txile, 2024, 110’). Estreinaldia Errioxan.

  • "Anoche conquisté Tebas", Gabriel Azorínena (Espainia, Portugal, 2025, 112’). Estreinaldia Errioxan.

  • "Jone, batzuetan", Sara Fantovarena (Espainia, 2025, 80’). Estreinaldia Errioxan.

  • "Ciudad sin sueño", Guillermo Galoe (Espainia, Frantzia, 2025, 97’)

  • "+10K", Gala Hernández Lópezena (Espainia, Frantzia, 2025, 32’). Estreinaldia Errioxan.

  • "Una mañana, el diablo", Pablo Garví (Espainia, 2025, 15’). Estreinaldia Errioxan.

  • "La filla d 'elles", Iona E. Quesada, Alejandra López Puebla, Nhoa Carmona Aguilar, Nora Alberdi Odriozola eta Malena Montiel Rodríguez (Espainia, 2024, 14’)

  • "Estrany Riu", Jaume Claret Muxart (Espainia, Alemania, 2025, 106’)

  • "Ariel", Lois Patiñorena (Espainia, Portugal, 2025, 105’). Estreinaldia Errioxan.


Nobedade gisa, jaialdiak bere programazioa lau egunetan kontzentratzen duen lehen urtea da, "Logroñoko publikoak Espainiako zinemaren horizonteak zabaltzen ari diren zinemagile talde batekin topo egin, elkarrekin bizi eta hitz egin ahal izateko erabakia", adierazi dute Patricia Andrés eta Fernando Vílchez zuzendariek.

Xabi ORUE eta Ander MINTEGI

 

Aurreko larunbatean Errioxako hiriburuan gazteak eta ez hain gazteak kaleek bizitza, musika eta giro onaz bete zituzten egun berezi batean



Larunbata honetan, azaroak 9, Logroñoko kaleak bizitasunez lehertu dira Usansolo herri bizkaitarraren gazte talde batek Errioxako hiriburura irteera bat antolatu baitu. Autobusetik jaistean, eguzkia ia ez zen hodeien artean ikusten. 10 gaztez osatutako talde bat etorri gara, plan bakar batekin: ardo eta lasaitasun usaina duen hiritaz presarik gabe gozatzea, kaleetan eta zaporeetan zehar eramaten utziz.

Goiza El Espolón parkean hasi dugu, hiriaren bihotz berdean. Han, kafe bat eskuan, horrelako ihesaldi baten premiari buruz hitz egin dugu. Estatuak, usoak eta jendearen marmarrak lasaitasun itxura ematen diote lekuari, eta bertan gelditzera gonbidatzen dute. Argazki batzuen ondoren, alde zaharreko leku mitiko batera abiatu gara, Santa Maria la Redonda katedralera, honen fatxada barrokoa eta dorre bikiek txundituta utzi gaitu.

Eguerdi aldera, gosea estutzen hasi da, eta hasieratik jakin dugu zein den helmuga: Laurel kalea. Taberna bakoitzetik ateratzen diren iskanbilak, usainek eta barreek berehala bildu gaitu eta Euria bazen ere, hiriko giroak ez du arnasa galdu: musika, pintxoak eta jendeak kaleak hartu dituzte eta.

Pintxoen ibilbidea "Bar Soriano" tabernako txanpiñoi pintxo batekin hasi da, hau da, hiriko pintxo ospetsuarekin eta probatzean, egia esan, honen ospea ulertu dugu. Ondoren "Sebas" jatetxean foiedun tapa batekin jarraitu dugu besteak beste eta ibilbidea beste klasiko batekin amaitu dugu: "Bar Lorenzo" tabernako patata-tortillarekin. Eta nola ez, geltoki bakoitzean janaria ardo on batekin gozatu dugu.

Laurel kalea jendez gainezka egon da baina, poteoaren erdialdean euriak planaren jarraipena arriskuan jarri du. “Euritan hasi da, eta beldur nintzen jendeak alde egingo ote zuen” zehaztu du June Elexaldek gazte taldeko kidee batek. Haatik,“jendean bertan gelditu da” eta egunak espero zen behar adinako maila eman du. Nahiz eta herrikoak ez diren gazte asko elkartu plazan, “giro herrikoia” lortu dela adierazi du Aitor Arriagak.

Arratsaldean tabernak itxi egin dira eta horregatik Sabela beteta izan arren, Harrizko Zubiraino paseatzea erabaki dugu, nondik Ebro ibaia ikusten den patxadaz. Ertzean eseri gara pixka batean, guztiaz eta ezertaz hitz egiten, uraren soinuaz gozatzen. Une xume baina perfektu horietako bat izan da.

Gauez, zentrora itzuli gara. Laurel kalea bizirik egon da, baina guk zerbait lasaiagoa nahiago izan dugu: terraza bat Merkatu Plazan, katedrala ondoan argiztatuta. Kopa batzuk eskatu eta topa egin dugu eguna bukatzeko.


Xabi ORUE, Ander MINTEGI


 

Bideo honetan Txinan gertatutako Opioaren Lehen Gerra azaltzen dizuet. Kolonialista britainiarren kontra egindako gerra izan zen, britainiarrek opioa sartu zutelako Txinan osasun problema handia sortuz. 



 


FORREST GUMP ANALISIA

Forrest Gump pelikula benetan berezia da, eta nire ustez, gizatasunari buruzko istorio bat da, ez bakarrik norbanako baten bizitzari buruzkoa. Filma Robert Zemeckisek zuzendu zuen 1994an, eta Tom Hanks da protagonista nagusia. Forrest Gump izeneko gizona da, adimen urritasun txiki bat duen baina bihotz erraldoia duen pertsona. Bere bizitzaren bidez, AEBetako historiako une garrantzitsu asko ikusten dira, baina bere ikuspegi xalo eta garbiaren bitartez.
Filma oso hunkigarria da, batez ere Forrestek bizitza nola ulertzen duen ikusita. Askotan ez du ulertzen zergatik gertatzen diren gauzak, baina hala ere, aurrera egiten du beti, eta hori da, nire ustez, bere indarra. Forrest ez da inoiz etsi egiten duen pertsona; korrika egiten du, maite du, laguntzen du, eta beti saiatzen da ondo jokatzen. Bere sinpletasunak erakusten du batzuetan gauza konplexuak baino garrantzitsuagoa dela zintzoa eta zintzilik egotea.

Filmean badago maitasun-istorio bat ere, Jenny izeneko neska batekin. Forrestek beti maite izan du, haurtzarotik, baina Jennyk beste bizitza bat darama, askoz gogorragoa eta nahasiagoa. Bi pertsonaien arteko kontrastea handia da: Forrestek beti jarraitzen du bere bidea, eta Jennyk, berriz, galtzen du bere burua askotan. Horrek erakusten du bizitzan askotan ez direla gauzak justuak, eta maitasuna ere ez dela beti nahikoa. Hala ere, filmaren amaieran badirudi nolabait elkar aurkitzen dutela, nahiz eta beranduegi izan.

Beste alde batetik, pelikulan umorea eta drama nahasten dira oso modu naturalean. Batzuetan barrea egiten duzu, eta beste batzuetan negar egiteko gogoa sartzen zaizu. Adibidez, Forrestek Vietnamen parte hartzen duenean edo bere laguna Bubba hiltzen denean, une oso gogorrak dira, baina hala ere, Forrestek ez du inoiz galdu bere izaera ona. Horrek erakusten du nola pertsona batek munduaren krudeltasunaren aurrean ere bere izaera mantendu dezakeen.

Musika eta efektuak ere aipagarriak dira, garai bakoitza oso ondo irudikatzen dutelako. 60ko eta 70eko hamarkadetako abesti ezagun asko entzuten dira, eta horrek giro berezia ematen dio istorioari. Gainera, filmak modu originalean erakusten du Forrest historia benetako irudietan txertatuta dagoela, adibidez John F. Kennedy edo John Lennon bezalako pertsonaiekin topo egiten duenean. Horrek umore eta magia ukitu bat ematen dio pelikulari.

Azken batean, Forrest Gump bizitzaren metafora bat da. Forrestek esaten duen bezala, “Bizitza bonboi-kaxa bat bezalakoa da; inoiz ez dakizu zer tokatuko zaizun.” Esaldi hori oso sinplea dirudi, baina egia handia dauka barruan: bizitzan ezin da dena kontrolatu, baina jarrera positiboarekin eta bihotz onarekin, gauza onak gerta daitezke. Filmak erakusten du edonor izan daitekeela garrantzitsua bere moduan, nahiz eta munduak beste modu batera pentsatu.





Kazakhstan eta Errusia 175 industria-proiektu ezartzen ari dira elkarrekin, guztira 56.600 milioi dolar estatubatuarreko balioarekin, herrialdeen aldebiko lankidetza indartzeko eta hainbat sektoretan ekoizpen-ahalmena handitzeko helburuarekin. Aurreikuspenen arabera, proiektu horiek 64.000 enplegu berri baino gehiago sortuko dituzte bi herrialdeetan.

Duela gutxi Moskun Yersain Nagaspayevek, Kazakhstango Industria eta Eraikuntza ministroak, eta Anton Alikhanovek, Errusiako Industria eta Merkataritza ministroak, egindako bilerak proiektu sortaanbiziotsuhau aurkezteko plataforma gisa balio izan du. Bileran, ministroek lankidetza industrialaren eta aliantza teknologikoen garrantzia azpimarratu dute. Halaber, bi herrialdeen arteko merkataritzaren eta lankidetza ekonomikoaren etorkizuneko aurreikuspenak seinalatu dituzte.

Lehentasunezkotzat jotzen diren sektoreek honako hauek hartzen dituzte: automobilgintza, trenbide-ingeniaritza, metalurgia, industria kimikoa eta eraikuntza-materialen ekoizpena. Bi herrialdeek nabarmendu dute integrazio industrialaren zeregina, aldebiko merkataritza sustatzeko, lehiakortasuna hobetzeko eta ekoizpen-kateak dibertsifikatzeko.

Bi ministroek bi herrialdeen arteko lankidetzarako konpromisoa berretsi dute, baita hornidura-kate berriak garatzeko eta enpresentzat baldintzak onak sortzeko konpromisoa ere. Gainera, bilerak Kassym-Jomart Tokayevek, Kazakhstango presidenteak, Errusiara egingo duen hurrengo bisita prestatzeko balio izan du, non akordio industrial eta ekonomiko berriak eztabaidatzea espero den.

Kazakhstanentzat, estrategia honek baliabide naturalen mende ez dagoen eta balio erantsia duen manufakturan gehiago zentratzen den eredu ekonomiko baterantz biratzea suposatzen du. Errusiarentzat, berriz, eskualdean duen eragin industriala sendotzeko eta ekoizpen-kateak gertuko aliatu batekin indartzeko apustua da. 


 



Hilabete luzeetako ziurgabetasunaren eta atzerapenen ondoren, Espainiako Gobernuak urrats garrantzitsu bat emango du astearte honetan prestakuntza-praktikak arautzeko: Ministroen Kontseiluak Bekadunaren Estatutua izenez ezagutzen den lege-aurreproiektua onartuko du. Lan Ministerioak sustatu du neurria, eta sindikatuekin egindako itun baten emaitza da. Praktiketako ikasleei eskubide gehiago eman nahi dizkie, eta ezkutuko enplegu-formulak eutsi nahi ditu.

Testua, jatorriz 2023ko ekainean aurkeztua, geldiagi politiko luze baten ondoren iritsi da Gobernuko kabinetera. Sinatu zenetik, dokumentuak kritikak jaso ditu hainbat alderditatik: patronalek eta unibertsitateek zalantzan jarri dute bideragarritasun ekonomikoa eta juridikoa, eta Gobernuko sektore batzuek “osatu gabea” dela adierazi dute.

Estatutuak jasotzen dituen puntu nagusien artean honako hauek daude: praktikak gehienez 480 ordura mugatzea, enpresek garraio, ostatu edo mantenu-gastuak beren gain hartzeko betebeharra (nahiz eta nahitaezko soldata ez bermatu) eta 225.000 eurorainoko isunekin zehatzeko araubidea ez-betetze larrien kasuetarako. UGT eta CCOO sindikatuek, jatorrizko akordioaren sinatzaileek, araudia funtsezko aurrerapen gisa babestu dute; hala ere, derrigorrezko soldatarik eza izapidetzean egokitu beharreko puntu ahula dela nabarmendu dute.

Yolanda Diazek, bigarren presidenteorde eta Lan Ministroak, hilabetetan defendatu du arau hau enpresetan praktikak egiten ari diren gazte askok pairatzen duten “prekarietate isilari aurre egiteko zuzenketa bat” dela. Baina erronka ez da amaitzen Kontseiluaren onarpenarekin: Estatutua Diputatuen Kongresuan onartu behar da, eta Gobernuak ez du gehiengo ziurtarik.

Enpresentzat eta unibertsitateko errektoreentzat, Estatutuak kezkak sortzen ditu: ohartarazten dute konpentsazioen kostuak, karga administratiboak eta ezarritako mugek praktika-eskema jakin batzuk amildu ditzaketela, batez ere hezkuntza-erakunde txikietan eta ETEetan (Enpresa Txiki eta Ertainetan).

Gaur egungo formari eutsiz, Bekadunaren Estatutua gazteen lan-merkatuaren azken urteetako erreformarik garrantzitsuenetako bat izango litzateke: prestakuntza praktikoaren beharra eta ikasleen gehiegizko erabileraren aurkako babesa (eskulan merke gisa) orekatzeko ahalegina. 




 https://youtu.be/aHpFDFiIu28?si=QMD6nHa9BtCeKr_E (Bideoaren esteka, errakuntzak daude bideoa klasean azaldu bezala ondo igotzeko).

Asteburu osoan zehar gozatu zuten partaideek Errioxaren paisai eta gastronomiaz kirolarekin batuz



300 txirrindularik parte hartu zuten Territorio Coloma deitutako martxan urriak 17, 18 eta 19ko asteburuan. Logroño eta Albelda de Ireguako udaletxeek Errioxako Gobernuarekin eta Coloma Bike Clubekin antolatu zuten martxa hau, honen bigarren edizioa izan delarik. Kirola, kultura eta gastronomia bildu ziren asteburuan zehar Errioxako bihotzean.


Hiru egunetan zehar txirrindulari, familia eta partaide guztiek plan eta jarduera desberdinetaz gozatzeko aukera izan zuten. Hiru ibilbide desberdin burutzeko aukera zegoen (Gran Reserva, Crianza eta Tempranillo) eta baita ere merkatu lokal bat edo degustazio desberdinak egon ziren.


Ostiralean zehar Albelda de Ireguan giro ederra bizi zen, “Chiquimarcha” deituriko jarduera eta ginkana infantilari esker. Gainera, “Yayacleta” proiektuari esker, mugimendu urriko pertsonek baita ere ekitaldiaz gozatzea lortu zuten. Igandean aldiz, partaideek upeltegi desberdinak edo Campomiel eztigilea bisitatzeko aukera izan zuten.


Kanpo eragina

Eragin positibo itzela sortu zuen ekitaldiak eremu desberdinetan. Turismo eta ostalaritza aldetik arrakasta handia izan zuen ekitaldia. Kirolaren ikuspegitik, Espainia osotik heldu ziren txirrindulariak; Galizia, Extremadura, Balentzia… Azkenik, ekitaldi hau baita ere kultura eta ingurumen-sektorean ere nabarmendu zen, paisaiaren, tradizioen eta jasangarritasunarekiko konpromisoaren balioa azpimarratuz.


Datorren urtean hirugarren edizioa ospatzeko adierazpenak egin dituzte dagoeneko antolatzaileek, azpimarratuz ekitaldiaren garrantziaz lurraldearentzat.


Xabi ORUE, Ander MINTEGI

 

Larry Ellison eta botere digitalaren kontrola: TikTok-en AEBetako dibisioaren erosketa historikoa  

Larry Ellison, Oracle enpresaren sortzailea eta burua, urrats erabakigarri baten atarian dago: TikTok-en AEBetako dibisioa erosteko akordioa ixtear dago, 140.000 milioi dolarreko balioa izango lukeen eragiketa batean. Erosketa hau Estatu Batuetako gobernuak bultzatua da, aplikazioaren enpresa nagusi txinatarretik, ByteDance-etik, bereizteko. Mugimendu honek mundu mailako datuen eta hedabideen boterea nork kontrolatzen duen definitzeko lehia areagotuko du.

Mugimendu estrategikoa eta politikoa

2025eko irailaren 27an, Benjamín Netanyahu Israeleko lehen ministroak, New Yorken egindako bilera batean, sare sozialak “arma giltzarri” gisa definitu zituen, Estatu Batuetako iritzi publikoa eta komunitate juduaren babesa indartzeko tresna nagusi bezala. Horren harira, adierazi zuen TikTok-en salerosketa hau “gaur egun martxan dauden operazio garrantzitsuenetako bat” dela.

Netanyahuk Elon Musk-i buruz ere hitz egin zuen, X plataformaren (lehen Twitter) jabea: “Elonekin hitz egin behar dugu; gure laguna da, ez gure etsaia”, esan zuen. Adierazpen horiek erakusten dute sare sozialen garrantzia gero eta handiagoa dela munduko botere politiko eta komunikatiboaren jokoan.

350.000 milioi dolarreko ondarea duen Larry Ellison beti izan da irudi misteriotsua. Ez du Musk edo Bezos bezalako protagonismo mediatikorik bilatu, baina isilean Oracle-en bidez datuen kudeaketan eta teknologia informatikoan mundu osoan eragin izugarria izan du. Oracle ez da datuak gordetzen dituen enpresa soil bat: aztertzen, interpretatzen eta informazio bihurtzen ditu. TikTok-en dibisio estatubatuarra bere eskuetara pasatzearekin, Ellison-ek ez luke soilik gazteen artean eragin handiena duen sare sozialaren kontrola izango, baizik eta portaerak, joerak eta gizartearen aldarte kolektiboak aurreikusteko gaitasuna.

Al Jazeera agentziaren arabera, Oracle buru duen inbertsore-taldeak —tartean Rupert Murdoch bezalako multimilionarioak daudela— TikTok-en AEBetako kudeaketa, algoritmoa eta datuen kontrola bere gain hartuko lituzke. Neurri horrek Washingtonen eskakizunak beteko lituzke, AEBek TikTok segurtasun nazionalerako mehatxu gisa ikusten baitute Txinarekin duen loturagatik.



Hedabideen kontzentrazioaren aro berria

Eragiketa hau gauzatzen bada, Larry Ellison izango da teknologia, datuak eta politika uztartzen dituen boterearen erdigunean kokatuko den pertsona. Bere kontrola ez da ikusgarria izango, baina bai sakona: informazioaren bidezko boterea izango du. Musk-ek X bidez eztabaida politikoa gidatzen duen bitartean eta Murdoch-ek komunikabide tradizionalen agenda markatzen jarraitzen duen bitartean, Ellison urrats isil baina sendoak egiten ari da botere erabakigarri baterantz: datuen bidezko kontrol sozial eta politikoa.

Informazioa baliabide preziatuena den aro honetan, TikTok bezalako plataformen kontrolak ez du soilik entretenimendua edo komunikazioa definitzen, baizik eta errealitate kolektiboaren pertzepzioa noren eskuetan dagoen.





BBVAk Banco Sabadell bereganatzeko egindako EEP (erosteko eskaintza publikoa) ez da aurrera atera. Banku bilbotarrak helburu zuen Sabadelleko kapitalaren %50 baino gehiagoren adostasuna lortzea, baina azken datuen arabera akziodunen %25,47k soilik egin dute eskaintza onartzeko hautua. Ondorioz, operazioa bertan behera geratu da, eta bi erakundeek beren bide independentea jarraituko dute.

Bestetik, BBVAren EEPren helburua argia zen: Espainiako finantza-sisteman posizio sendoagoa lortzea, bi bankuen arteko sinergiak baliatuz eta Europako merkatuan lehiakorrago bihurtzea. Hala ere, Sabadelleko zuzendaritzak hasieratik aurka egin zion proposamenari, adieraziz eskaintzak ez zuela “bankuaren benetako balioaislatzen eta “bere nortasun instituzionala arriskuan jartzen” zuela.

Gainera, Sabadelleko zuzendaritzak nabarmendu du azken urteetan bankuak emaitza sendoak izan dituela, batez ere enpresa ertain eta txikiei (SME) emandako maileguen hazkundearen bidez. Hori dela eta, zuzendaritzak uste du bere plan estrategiko propioa eraginkorra dela eta ez duela behar BBVAren laguntza hazten jarraitzeko. “Sabadell proiektu sendo eta autonomoa da, eta hala jarraitu behar du”, adierazi dute iturri ofizialek.

Politikoki ere, EEPren porrotak eragina izan du. Kataluniako Generalitateak eta Valentziako Gobernuak pozik hartu dute albistea, Sabadellek bere egoitza eta errotze lokala mantenduko dituelako. Kataluniako presidenteak, Salvador Illak, adierazi du “garrantzitsua” dela banku estrategiko bat tokian bertan mantentzea eta “erabakiak Bartzelonatik hartzea”.

Merkatuaren ikuspegitik, OPAren porrotak erreakzio kontrajarriak sortu ditu: BBVAren akzioek %5etik gorako igoera izan dute burtsan, inbertitzaileek fusio arriskutsu bat saihestu dela baloratu dutelako; aldiz, Sabadelleko akzioak %7 jaitsi dira, merkatuak zalantzan jarri duelako bere hazkunde-ahalmen autonomoa.

Espainiako Gobernuak ere bere jarrera adierazi du. Carlos Cuerpok, Ekonomia ministroak, esan du akziodunen erabakiaerabat legitimoa eta gardena” izan dela, eta prozesu osoa Europar Batasuneko araudiekin bat etorri dela. “Garrantzitsuena da erabakia merkatuko arauetan oinarrituta hartu izana”, gaineratu du.





Iturria Huffington Post

El País

Reuters

Cadena SER

Cinco Días - El País